De tweede dag,

De verhalen van de leerlingen over het verblijf bij de gastgezinnen stemden tot tevredenheid. Een Duitse vader merkte op dat ook hij het spannend vond, maar dat hij zijn best deed om het goed te laten lopen. Dat hadden we ook gezegd: de gastouders vinden het wellicht net zo spannend als jullie. Maar het is blijkbaar goed gegaan. Gedetailleerde verhalen van de leerlingen komen nog.
We verzamelen ons op school en wachten totdat we geroepen worden om in te stappen in de bus.
In de touringcar naar Bergen- Belsen. Niet met de trein, zoals in de oorlog.
We gingen naar de plek waar vroeger de Joden en de Russische krijgsgevangenen aankwamen met de trein. Daar stond nog een trein, nu als monument ter herinnering aan vroeger. Het weer vandaag maakte het mogelijk goed in te voelen hoe het geweest moest zijn. Koud, vochtig, guur . Maar wij hadden winterjassen aan en truien en zij niet. We mochten in de treinwagon naar binnen en kregen te horen dat er vaak meer dan 100 mensen in moesten. Ze moesten dan blijven staan. Niet eventjes, maar drie, vier, of vijf dagen lang van de ochtend tot de avond en langer. Want al die tijd was de trein onderweg naar Bergen- Belsen. Wie houdt dat vol?
We gingen naar Bergen-Belsen omdat Anne Frank daar is omgekomen. Er is een grafsteen voor Margot en Anne, maar die steen geeft niet het graf aan. Er zijn diverse massagraven waar vele duizenden slachtoffers begraven liggen. Daar ergens ligt Anne dus ook. Er zijn diverse stenen te zien ter nagedachtenis van mensen die daar zijn gestorven. Stenen die familieleden hebben geplaatst om hun opa of oma uit de anonimiteit van het massagraf te halen.
Helemaal achteraan een lange muur met dichtregels in het Duits, Hongaars, Nederlands, Pools, Hebreeuws. Allemaal pogingen om de herinnering aan de slachtoffers van die wrede vernietigingszucht levens te houden.
We liepen terug naar het museum. Daar werd het dagelijks leven in het kamp getoond. We zagen gedeelten van de eerste film die gemaakt is toen het kamp door de Engelsen werd bevrijdden eind april 1945. De meeste Duitsers van nu zijn uit de tijd daarna. het einde van de oorlog is al meer dan 65 jaar geleden.
Toen we weer buiten stonden kwamen er opeens drie orthodox geklede joden aan die de weg vroegen naar het museum. Ze werden door de aanwezige leerlingen – niet de onze – bekeken en een beetje lacherig met de ogen gevolgd. Toen de grootste van het stel de deurknop van de museumdeur in de hand had, draaide hij zich om, nam zijn hoed af richting de leerlingen en vertrok naar binnen. Het signaal was duidelijk: “ jongens, bedankt dat jullie mij hier uitlachen!”En daarom is het goed dat jongelui naar dit soort plaatsen gaan. Discriminatie en racisme zijn nog niet de wereld uit.
We gingen de bus weer in. Naar Celle. Op de kaart is het dichtbij ,maar in werkelijkheid toch altijd weer heel ver. De rit duurde bijna een uur.
De bus werd bij het zwembad gezet en we liepen naar het alleen voor voetgangers toegankelijke centrum . De leerlingen werden in internationale groepen ingedeeld. Met zijn zessen moesten ze voorbijgangers een foto laten zien van Anne Frank en vervolgens vijf zelfgekozen vragen stellen. Tussendoor werd ook de kraam met Pommes Frites aus Holland bezocht. Sommige zakken leken wel te groot om vast te houden, maar het lukte.
De beloning voor deze dag was gelegen in een bezoek aan het zwembad. Glijbanen, whirlpool, binnen en buiten water, warm en koud het was er allemaal. Een paar Franse leerlingen deden niet mee. Ze hadden geen zin of hadden aquafobie. Om 18.10 zagen we bij school de ouders van de gastgezinnen. Ze hadden maar tien minuten hoeven te wachten.