De derde dag

We hoeven niet met de bus, want we blijven in Bomlitz op school. Alain heeft dus vrij. De leerlingen worden door de gastouders naar school gebracht. De docenten worden opgehaald met het bekende politiebusje. Frau Schmidt rijdt hard, dat voel je in de bochten.
De school begint om vijf voor acht. Later blijkt dat de lessen 45 minuten duren. Dan blijkt ook dat met het belsignaal aan het einde van de les in het plafond een gele lamp gaat flikkeren. Mocht je de bel niet gehoord hebben, dan kun je altijd nog zien dat de les is afgelopen. Vandaag beginnen we met lesbezoek.
We komen terecht bij de Duitse les. Leerlingen hebben “Herbst Elfchens” gemaakt: gedichten over de herfst bestaande uit elf woorden. Ineens krijgt de docente in de gaten dat het 9/11 is. Voor Duitsers een historische dag. De dag waarop de Kristallnacht in 1938 plaatsvond , de dag waarop de Berlijnse Muur viel in 1989, de dag van de Hitlerputsch in 1923 en van de troonsafstand van de Kaiser Wilhelm in 1918.
Maar de docente wil ook graag Nederlands leren! Dus schrijven leerlingen Duitse woorden en uitdrukkingen op het bord en zetten ze de Nederlandse vertaling er achter, aber keine Schimpfwörter! Na twee keer 45 minuten verlaten we het lokaal voor de pauze. Plotseling ziet de docente een hakenkruis op een muur getekend. Ze schaamt zich ervoor en verontschuldigt zich. Ze zegt dat er steeds meer leerlingen zijn die zich veel te vrij gedragen. De discipline van vroeger lijkt verdwenen. Ze ziet hier een taak voor ouders. De straat sluipt in het klaslokaal. En wij maar denken dat dat alleen in Nederland zo is. De andere Nederlandse leerlingen zijn aanwezig in de sporthal bij sportwedstrijden.
Er breekt een nieuw onderdeel aan van de dag. Leerlingen gaan op basis van hun ervaringen van de afgelopen dagen iets op de computer fabriceren voor de presentatieavond. Een van de onderdelen is: hoe zien jullie de Duitsers, wat valt je op?
De middag wordt gebruikt om in internationale groepen van zes personen samen te werken aan een schilderopdracht. Er is één thema: vrede. Maar dat mogen de groepen niet van elkaar weten. En elke groep schildert symbolen die daarmee te maken hebben. Daarbij gaat het erom dat elk groepslid reageert op wat de ander heeft geschilderd. Het brengt de leerlingen ertoe met elkaar te praten over wat ze aan het uitbeelden zijn. Drie groepen gaan schilderen, drie groepen gaan eten koken in de keuken. Ze mogen het zelf opeten. Er wordt enthousiast gewerkt: uien schillen, saus maken, ‘pennen’ koken, pudding maken, tafel dekken, opruimen en afwassen.
In de aula worden inmiddeld voorbereidingen getroffen voor de avond. Op de presentatieavond moet de apparatuur in orde zijn. Opeens zijn alle leerlingen verdwenen. Ouders hebben ze opgehaald en mee naar huis genomen. Als alles klaar is voor de avond worden wij ook weer weggebracht.

Op de presentatieavond wordt aan ouders en genodigden uitgelegd hoe samenwerking tussen de scholen in Bomlitz, Vassy en Apeldoorn tot stand is gekomen en wat er de afgelopen jaren is gedaan.
Samenwerking met andere scholen in Europa legt bij leerlingen een basis voor wederzijds begrip. Een begrip dat mogelijk voorkomt dat mensen elkaar als vreemden gaan uitsluiten, met alle gevolgen van dien. De voertaal is Engels, maar het is niet verboden Frans te spreken of Duits.
In het project Anne Frank hebben de Anne Frank school in Vassy in Normandie, VC Mheenpark in Apeldoorn en de Haupt- und Realschule in Bomlitz een concreet thema gevonden waarin drie scholen op elkaar betrokken kunnen zijn. Anne Frank heeft haar naam gegeven aan een Franse school, Mheenpark staat voor de jaren waarin Anne in Nederland was en Bomlitz is de school vlak bij Ziedaar een duidelijke samenhang.

Alle groepen lieten hun werk zien van de afgelopen dagen en van het afgelopen jaar. Bijna alle leerlingen zijn weer blij als ze van het podium af mogen en op hun plaats mogen zitten.
Na afloop gaat iedereen naar de kantine waar wat hapjes klaar staan. Langzaamaan gaan er weer ouder s naar huis. De leerlingen volgen.